Sometimes incidents occur at home that lead to disagreements with someone we live with. After that, the entire day gets affected and passes badly. Even if a disagreement happens, the impact it leaves on the mind becomes evident later: the tasks one wanted to complete remain unfinished and whatever work one did was not of good quality.

So how can we ensure that even if a disagreement happens, it does not affect our mind?

It is important to know that when a disagreement happens, always ask yourself: is the other person— the one with whom the disagreement occurred— equally disturbed as you are? If the answer is no, or if the answer is “yes, but only slightly,” then understand this clearly: the disagreement itself is not disturbing your mind.

If an incident directly affected the mind, then both people involved would be equally disturbed, because the event was the same for both. The reason you are more disturbed is not the event itself. It is because that event is being replayed in your mind again and again.

Let me ask you a question. If I tell you a joke right now, and then repeat the same joke a thousand times, will you laugh a thousand times with the same intensity as the first time? The obvious answer is no.

So if you do not laugh repeatedly at the same joke, how can repeatedly replaying a disagreement make you feel miserable? What helps you to get out of this is after the incident happens, instead of focusing on it, shift your focus completely to something you are genuinely good at.

For example, if you are good at singing and understand music well, then immediately after the incident, instead of replaying the incident, start your regular music practice. Spend the next ninety minutes immersed in it. You will notice that the incident no longer affects your mind. The impact does not come because the incident happened. It comes because of the mental movie that keeps running— what was said, why it was said, what they might be thinking about me. This continuous replay reduces productivity and ruins the day. Instead when you stay deeply focused on such meaningful work, the incident loses its power over your mind.      

मनःशांती मिळणं हे आपल्या मनाच्या एका स्वभावावर अवलंबून आहे. आपल्या मनाला नेहमी कुठल्या ना कुठल्या dimension मध्ये grow व्हायला खूप आवडतं आणि जेव्हा आपलं मन हे त्याचं आवडीचं काम करतं तेव्हा ते शांत राहतं! उदाहरणार्थ, तुम्हाला C नावाची programming language येते. आता जेव्हा तुम्ही C++ ही पुढची programming language शिकायला लागता, तेव्हा त्या दरम्यान तुम्हाला मानसिक शांतता अनुभवायला मिळते. याचं कारण म्हणजे ही नवीन programming language शिकत असल्यामुळे तुमचं मन एका विशिष्ट dimension मध्ये grow होत असतं. आता ही गोष्ट वेगळी की आपलं मन किंवा मेंदू वापरूनच आपण नवीन programming language शिकत असतो, पण मन एका dimension मध्ये grow होत असल्यानेच ते peaceful असतं.

तसंच, जर तुम्हाला Microsoft Office चा २०१९ किंवा २०२० पर्यंतची सर्व versions वापरायला येत असतील आणि आता जे नवीन version उपलब्ध आहे, ते शिकल्याने तुमच्या professional life मध्ये तुम्हाला खूप फायदा होणार आहे, आणि ते version तुम्ही शिकायला सुरुवात केलीत तर तुम्हाला मनःशांती अनुभवायला मिळेल. तुमचं मन peaceful राहायला लागेल.

मनःशांती मिळवण्यासाठी एकच करायचं आहे – जर नातेसंबंध टिकवण्याचं skill आपल्याकडे नसेल, तर ते शिकायचं आहे. Wealth creation च skill नसेल, तर ते skill शिकायचं आहे. आपलं Life Purpose काय आहे ते जाणून त्या मार्गावर चालायला सुरुवात करायची आहे, ज्यामुळे आपल्याला mental peace अनुभवायला मिळेल. याखेरीज आपली नवीन नवीन sessions जेव्हा तुम्ही ऐकता, YouTube videos ऐकता, तेव्हा त्या विषयांवर focused राहून जर तुम्ही तुमची skills वाढवायला लागलात, तरीही तुम्ही mental peace अनुभवाल. कारण जेव्हा काही नवीन आपल्याला समजतं, तेव्हा मनाला हा संदेश मिळतो की मी grow होतो आहे आणि त्यामुळे मन शांत होतं.

आजचा उपाय नक्की अंमलात आणून बघा. हा उपाय एकदाच वापरून मनःशांतीचा अनुभव घेऊन सोडून दिलात तर मन stagnant होईल आणि तुम्हाला mentally peaceful वाटणार नाही. शिकत राहायचं आहे – relationships बद्दल शिकलं की wealth creation बद्दल, मग anger management बद्दल, मग Life Purpose बद्दल! मनाचा उपयोग करत राहायचा आहे. मन म्हणजे brain in action. त्यामुळे तुमच्या मेंदूला विचारून तुमचे weaknesses, तुमच्याकडे नसलेले skills एका कागदावर लिहून काढा आणि त्यांना strengths मध्ये बदलायला सुरुवात करा. हे केल्याने तुम्हाला मनःशांतीचा अनुभव नक्की मिळेल! 

 

Someone had asked me, “Is it possible for our parents to sometimes be wrong? And if I want to stop blaming them and truly forgive them, is that possible? And if yes, how?” The answer to the first question is: It is absolutely possible that our parents can be wrong at times. They can make mistakes. Sometimes, decisions made by parents may later turn out to be incorrect.
Before answering the next question, imagine that I bring you all the textbooks from your fourth-grade school year. After giving you exactly the same amount of time you had back then to prepare, if I ask you to appear for the fourth-grade exams again, would you score fewer marks than you did as a child or more?

Most likely, you would score far higher. Not only that, while reading those books today, you would realize that concepts that once felt difficult seem simpler today. Why? Because when you were in the fourth grade, you studied using the best knowledge, skills and understanding you had at that age. Since then, your knowledge, and skills have grown.
The same applies to parents. Whenever they make decisions for their children, they do so based on their best knowledge, awareness, exposure and understanding at that particular point in time. If they were to make that decision today, with current knowledge, it may look different. But at that time, it truly was their best possible decision. If you have a child, can you confidently say that your parenting is 100% perfect? If you believe so, I encourage you to wait for fifteen years. Your child may one day tell you what you should have done differently to make their life easier. At that moment, you may say, “I did what I thought was right at that time.” Still, it may feel wrong to your child.

Today we have endless content on parenting. Most of our parents had none of that. They simply followed what their earlier generation did. In that sense, they were victims of victims. No one was truly wrong—each generation acted based on what it knew. Once you understand that your parents acted according to their best knowledge at that given time, blaming them becomes much harder and forgiving them becomes much easier.

‘आशीर्वाद आणि शाप कसे काम करतात?’ असा प्रश्न मला विचारला होता. एका वाक्यात सांगायचं झालं तर हे दोन्ही energy science नुसार काम करतात. म्हणजे काय तर तुम्ही जर जप करत असाल, पोथी वाचत असाल, ध्यान करत असाल किंवा मनाला affirmations देत असाल तर या कृतींमध्ये तुम्हाला ऊर्जा मिळते. तुमचं मन हे सर्व करत असताना focused असतं. जेव्हा मन इकडे तिकडे भरकटत असतं, तेव्हा ऊर्जा वाया जात असते. जी ऊर्जा तुम्हाला हे सगळं करण्यात मिळते, ती तुमच्या आत save होते. 

जेव्हा कोणीतरी तुम्हाला नमस्कार करतं आणि तुम्ही त्यांना म्हणता की ‘तुझी सर्व मनोकामना पूर्ण होवोत’ तेव्हा हीच save केलेली ऊर्जा वापरली जाते. ही ऊर्जा जेव्हा तुम्ही दुसऱ्याच्या चांगल्यासाठी वापरता, तेव्हा त्या ऊर्जेचा आशीर्वाद देण्यासाठी वापर होतो आणि याच्या उलट जेव्हा ही ऊर्जा दुसऱ्याचं वाईट व्हावं या इच्छेसाठी वापरली जाते तेव्हा तीच ऊर्जा शाप देण्यासाठी वापरली जाते.

हे समजून घेण्यासाठी अजून एक उदाहरण बघूया. वीज म्हणजे electricity चा वापर तुम्ही कोणालातरी shock देण्यासाठी करू शकता किंवा त्याच वीजेचा उपयोग air conditioning चा वापर करून हवा थंड करण्यासाठीसुद्धा करू शकता. वीज neutral असते, ती कशी वापरता त्यानुसार result काय येणार हे ठरतं. त्यानुसारच जेव्हा energy दुसऱ्याचं चांगलं व्हावं यासाठी वापरता तेव्हा तिचा वापर आशीर्वाद देण्यासाठी होतो आणि जेव्हा दुसऱ्याचं वाईट व्हावं यासाठी वापरता तेव्हा त्या ऊर्जेचा वापर शाप देण्यासाठी होतो. हे आहे आशीर्वाद आणि शाप यांचं विज्ञान!

तुम्ही कदाचित बघितलं असेल की काही घरांमध्ये जेव्हा त्या घरातील व्यक्तींना कोणीतरी नमस्कार करतं तेव्हा त्या व्यक्ती खिशातून रुपये काढून देतात. असं का? कारण त्यांना त्यांची energy  save करायची असते आणि कोणीतरी नमस्कार केला तर मला काहीतरी त्या व्यक्तीला द्यायचं आहे या इच्छेने त्या व्यक्ती रुपये देतात.

जसा हा प्रश्न मला विचारला होता, तसेच काही प्रश्न जर तुम्हाला पण असतील तर मला ते प्रश्न नक्की विचारा. मला तुमच्या प्रश्नांना उत्तरं द्यायला आवडतील!

 

Today, I want to share one powerful thought with you. I would like to request that you immerse yourself deeply in this thought for the next two days. This thought is about professional life and success. If you want complete success in your career, then here’s the reality: only 15% of that success comes from technical knowledge, while 85% comes from people skills.

Yes—that’s the truth.

Observe the people around you who get promoted quickly. If you’re a doctor, see whose clinic is doing better. If you’re a lawyer, notice who has more clients. The difference becomes very clear. Most of them are competent professionals. But along with that, they have strong people skills. How they talk to people, how they treat them, how they think about others—that’s what makes the real difference. In professional life, this carries 85% weightage. If you genuinely want to grow in your career, you need to start applying this rule as early as possible.

Most of us believe the opposite. We think that what we studied in school and college is everything. But in reality, people skills matter far more.

Whether you’re working in IT, manufacturing, trading, or any other field—you may feel, “I know more, but the promotion goes to someone else,” or “I am trading but someone else is getting more portfolios.” Why is this happening? Maybe it’s time to look again at the weightage: 15% technical skills, 85% people skills.

It’s a universal law. During my engineering days, while working as a Japanese and Spanish interpreter, and while traveling across different countries, I’ve seen this principle work everywhere.

Let me clarify one thing—technical skills don’t mean engineering. Technical skills are what we learn inside college walls, and that contributes about 15%. What we learn outside college—how we deal with people—that contributes the remaining 85%.

It may feel hard to accept at first. But think deeply. Observe people who are moving ahead quickly in life. You’ll notice one common thing—they have strong people skills.

Once you truly absorb this idea, it can make a massive difference in your professional life.

मी जपानमध्ये असताना माझ्या शेजारच्या खोलीत एक माझा मित्र राहायचा. त्याला आम्ही family man म्हणायचो कारण तो तसाच होता. तो मूळचा मुंबईचा होता आणि रोज जपानमधून मुंबईला घरी फोन करायचा. बाकी सगळे मित्र calling साठी लागणारे रुपये वाचवण्यासाठी आठवड्यातून एकदाच घरी फोन करायचे. पण हा मित्र मात्र रोजच्या calling च्या रुपयांचा विचार न करता दररोज न चुकता घरी फोन करायचा.

हा मित्र जपान मध्ये कशासाठी आला होता तर जेव्हा एखादी कंपनी बाहेरच्या देशात तुम्हाला कामासाठी पाठवते, तेव्हा तुम्ही तुमचा देश सोडून दुसरीकडे राहणार असल्याने तुम्हाला दररोजचा एक विशिष्ट भत्ता मिळतो. त्यामुळे कंपनीकडून जेवढे रुपये मिळतात त्यापेक्षा खूप कमी खर्च होतो. हा मित्र त्याच्या कुटुंबाला सोडून त्याचं मासिक उत्पन्न वाढवण्याच्या उद्देशाने जपानमध्ये आला होता. त्याचा आपल्या कुटुंबावर खूप जीव होता.

एका सुट्टीच्या दिवशी आम्ही सगळ्या मित्रांनी हिरोशिमा बघायला जायचं ठरवलं. त्याच्या खोलीत राहणारे सगळे मित्र sight seeing ला जाणार होते, पण त्याने मात्र sightseeing ला यायला नाही म्हटलं. त्याने सांगितलं की, ‘मी इतकं कमावतोय कारण मला माझ्या मुलीचा पाचवा वाढदिवस मुंबईला जाऊन तिच्याबरोबर साजरा करायचा आहे. ते करण्यासाठी मला रुपये साठवायचे आहेत. आत्ता जर मी हिरोशिमाला आलो तर माझं पूर्ण budget तिथेच वापरलं जाईल. म्हणून मी येणार नाही.’ तो परत कधीही जपानला येऊन हिरोशिमा बघू शकणार नव्हता हे माहित असूनही त्याने sightseeing ला यायला मनाई केली.

बघायला गेलं तर छोटासा प्रसंग आहे, पण यातून एक मोठी शिकवण आपल्याला मिळते. What you do defines you, and what you avoid, reconfirms! (तुम्ही काय करता याने तुम्ही कोण आहात हे ठरतं आणि तुम्ही काय करत नाही त्याने तुम्ही कोण आहात हे पुन्हा अधोरेखित होतं!)

A guest had asked me, “What is the coping strategy in difficult situations to gain or obtain peace of mind if I am doing everything possible? I am also worshipping God constantly to obtain that mental peace.” In order to answer this question, let me first ask you all: What do you think is God’s responsibility in our lives?

We need to understand that God has not promised us that He will do everything in our life. We feel that God will do everything in our lives because we have been told since childhood that just believe in God and He will do everything in your life. This borrowed belief is a myth! God has promised to do what He is supposed to do in our life. He plays the role of providing us with the things needed to find the solution, but He does not build the solution for us. For example, He will produce the rubber tree on this Earth, but it is our responsibility to use our mind and convert that tree into automobile tyres. God will not give us ready-made tyres directly. The mind is given to humans so that they can convert the tree into automobile tyres. But if we start waiting to get the ready-made tyres directly in our hands, the situation becomes stressful and frustrating. Praying to God or worshipping God is excellent — don’t stop it — but be clear that God introduces you to the source that is going to solve your problems. He will not download the solution into your life.

Secondly, when you say, “I have done everything possible,” I want you to name everything that you have done so far to come out of the crisis. I am sure the list will not exceed 20. So this surely points to the fact that you have not done everything. Take another step ahead. Do one more thing. One thing that God always promises you is that you can do 100% of what you can do. That counts for 50% of finding the solution, and the rest of the 50% will be given by God — the part that consists of things you cannot do.

एकदा एका अरूंद रस्त्यावर एक माणूस त्याची कार घेऊन या रस्त्यावरून जात होता. वाटेत एक दुकान होतं, त्याने गाडी रस्त्यातच लावली आणि तो दुकानात काहीतरी विकत घ्यायला गेला. अरुंद रस्त्यामुळे कारचा मालक परत येईपर्यंत मागे गाड्यांची अक्षरशः रांग लागून सर्व वाहतूक ठप्प झाली होती. खूप आरडाओरडा ऐकू आल्यावर तो माणूस धावत आला. त्याने जेव्हा दरवाजा उघडला तेव्हा दरवाजाची कड त्याच्या दाताला लागली आणि त्याला खोलवर जखम झाली. आता हा योगायोग होता की नाही हे जाणण्यासाठी आणखी एक प्रसंग बघू.

एका सिनेमागृहात एक जोडपं त्यांच्या बाळाला घेऊन सिनेमा बघायला आलं होतं. सिनेमा चालू असताना ते बाळ रडायला लागलं आणि आई-बाबांना सिनेमा बघायचा असल्याने त्याला शांत करण्यासाठी ते बाहेर गेले नाहीत. जरा वेळाने ते बाळ शांत झालं पण दुसऱ्या दिवशी त्याला अचानक ताप आला. असंच एका सिनेमागृहात एक माणूस आला होता. तिथे लिहिलेली mobile silent करायची सूचना वाचूनही तो mobile silent करायला विसरला. ऐन climax च्या वेळेस त्याचा mobile वाजायला लागला आणि काही केल्या त्याला तो सापडेना. सापडल्यावर तो चटकन बंद होईना! त्याला कळेना की असं का झालं.

या तिन्ही प्रसंगांमधून आपण शिकायची गोष्ट समान आहे. प्रत्येकाच्या मनातली ‘या माणसामुळे traffic jam झालं’ ही negativity त्या कारच्या मालकापर्यंत पोहोचली. प्रत्येकाला कुठेतरी वेळेवर जायचं होतं आणि ते घडण्यात या व्यक्तीमुळे अडचण आली ही भावना मनात असल्यामुळे सगळी negativity त्या व्यक्तीकडे flow झाली. तसंच बाळाच्या रडण्यामुळे सिनेमा बघता येत नाहीये ही negativity त्या बाळाकडे flow झाली व तशीच negativity त्या फोनच्या मालकाकडे flow झाली आणि त्याचा फोन बंद झाला नाही. हे आहे energy science!

आपण हे लक्षात घ्यायला हवं की आपण parking मधे मुद्दाम दुसऱ्याच्या ठिकाणी गाडी लावून आपण जर घरी आलो तर ते तेवढ्यावर थांबत नाही. दुसरा आपल्या गाडीकडे बघून जे विचार करतो ते आपल्यापर्यंत कोणत्यातरी मार्गाने पोचतात. करायचं यातून एकच, शक्य तेवढे आपल्याला माहिती असलेले नियम, दुसऱ्याच्या आयुष्यात कमीतकमी त्रास होईल अशा वागणुकीच्या patterns ना follow करा. ‘अरे! मी कोणाचं कशाला ऐकू? दोन मिनिटं तर गेलो होतो’ अशा प्रकारच्या आपल्या विचारांनी फक्त दुसऱ्याला त्रासच होत नाही तर तो त्रास आपण तिथे बघायला नसलो तरीसुद्धा त्याच्या मनातून किंवा त्या लोकसमुदायाच्या मनातून येणारी energy आपल्यापर्यंत येते. हा मुद्दा महिनाभर चिंतनाचा आहे. निश्चित चिंतन करावं!

One of our guests asked me, “Do we get the results of the actions that we take unknowingly?” The guest was hinting at Karma, particularly to the deeds performed in our minds or through our bodies. The answer to this question in one word is ‘YES!’

Let’s understand this answer in depth. Humans have been blessed with brains. The functionality of the brain is to act with awareness in everything we do. And hence, we are not supposed to — or rather, not allowed to — do anything unknowingly.

Of course, this rule cannot be applied to a two-year-old child, because at that stage, the child is still nature-driven; that is, his or her ego has not yet developed. But once the ego takes over, the child is no longer nature-driven, and his or her account of Karma begins. From that point onwards, every action —  whether done knowingly or unknowingly — is accounted for.

Let’s consider an example to understand this point clearly. What happens when your hand comes in contact with fire? Nature’s rule is simple: if you put your hand in fire, it will get burned. Whether you do it knowingly or unknowingly, the result remains the same in both cases — your hand will get burned. Similarly, any action that we take — whether knowingly or unknowingly — the consequences or results of that action are something that we have to face!

So, because we have been given the gift of having a brain, it is expected of us to be in complete awareness 24/7. And what helps in achieving this state of complete awareness? The regular practice of meditation. Through meditation, we become full of energy, which allows our mind to have a continuous supply of energy. And, the result is the state of complete awareness! 

जगामध्ये भारताची प्रतिमा काय आहे माहिती आहे का तुम्हाला? इतर देश भारताला ‘Country of Festivals’ अर्थात ‘उत्सवांचा देश’ असं म्हणतात. ‘उत्सव’ या संस्कृत शब्दाचा अर्थ आहे ‘दुःख काढून टाकणे’. भारत देशात असणाऱ्या परंपरांचा अभ्यास केला तर हे लक्षात येतं की मानवी मनाचा सखोल अभ्यास करून या परंपरांचा उगम झालेला आहे. उत्सव या शब्दाचा अर्थ जाणून घेतला की उत्सव साजरे करण्यामागचा उद्देश सहज लक्षात येतो. दिवाळी येतेच आहे तर जाणून घेऊया की सकारात्मकता वाढवण्यासाठी उत्सवांची परंपरा आपल्याला कशी मदत करू शकते!

एका सेमिनारमध्ये माझ्याशी बोलताना एक जण म्हणले होते की, ‘चुकीच्या सवयी मनाला लगेच लागतात.’ तेव्हा मी त्यांना सांगितलं होतं की चुकीच्या सवयी लागणं सोपं असतं, त्या लागण्यासाठी आपल्याला वेगळे प्रयत्न करावे लागत नाहीत आणि म्हणून त्या लगेच लागतात. म्हणजे काय? सकाळी लवकर उठायची सवय लावायला लागते कारण ती चांगली सवय आहे, पण उशिरापर्यंत झोपायची सवय लावायला लागत नाही कारण ती चुकीची सवय आहे त्यामुळे ती आपोआप लागते. असंच नकारात्मक गोष्टींचंसुद्धा असतं. आपलं मन नकारात्मकतेकडे झुकण्याची शक्यता जास्त असते. उदाहरणार्थ, जर रस्त्यावर अपघात झाला तर कितीतरी जण “काय झालं हो? अपघात झाला का? सगळं चांगलंय ना? कोणाचा पाय मोडला का?” असं विचारताना दिसतात. मात्र जर रस्त्यावर नवीन गाडी लावली असेल तर मुद्दामहून त्या गाडीच्या मालकाचं अभिनंदन करताना दिसत नाहीत. अपघात झाल्यावर मात्र जास्त जण तिथे गर्दी करतात. असं का? कारण हीच आहे मानवाची psychology!

मानवाचं मन हे negative गोष्टींकडं लवकर झुकतं. हे थांबवण्यासाठी काय करता येईल? तर माणसाला जास्तीत जास्त वेळ celebration च्या mode मधे ठेवायचं म्हणजे तो पटकन negativity कडे झुकणार नाही. तुम्ही बघा, जर तुम्ही काही celebrate करत असाल मग तो friendship day असू दे, saree day असू दे, किंवा tie day असू दे. त्यादिवशी तो दिवस celebrate करण्यासाठी जर तुम्ही tie घातला, साडी नेसली किंवा एखाद्या मित्राला भेटायचं ठरवलं, तर तुम्ही celebration mode मधे असल्यामुळे तुमचा तो दिवस खूप चांगला असतो आणि हाच अनुभव पुन्हा पुन्हा घेण्यासाठी उत्सवांची ही परंपरा सुरु झाली असावी.

उत्सव साजरे करताना त्यांच्यामागचं शास्त्र कळल्यावर मला नक्की खात्री आहे की तुम्ही सगळे आता scientifically proven अशा fact सह नव्या पद्धतीनं आणि मनापासून येणारे सगळे उत्सव साजरे करणार आहात. आता दिवाळी येतेच आहे. छान celebrate करूया!